• youtube
  • facebook

Vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải – Di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia của dân tộc Mông ở Điện Biên

Nằm trên đỉnh đèo Ma Thì Hồ, bản Cổng trời, xã Sa Lông, huyện Mường Chà là nơi sinh sống của cộng đồng dân tộc Mông với những nét văn hoá truyền thống vô cùng độc đáo. Một trong số đó chính là kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải, đây là tri thức dân gian về một nghề thủ công truyền thống đã gắn bó với đồng bào tự ngàn xưa và cho đến bây giờ vẫn được những người dân nơi đây gìn giữ.

Theo chân anh Hồ A Thào – cán bộ văn hoá xã Sa Lông, chúng tôi tìm gặp bà Hồ Thị Lù – 1 trong những người nắm giữ những tinh hoa trong loại hình nghệ thuật độc đáo này. Bà Lù cho biết: Trước khi bắt đầu vẽ hoa văn phải lấy sáp ong cho đun nóng để sáp chảy ra. Khi đun sáp, luôn phải giữ lửa đều để sáp không bị khô nên khi vẽ, người vẽ luôn phải ngồi bên bếp, chấm bút vào chảo sáp ong đang nóng đặt trên than hồng, đưa tay kẻ những đường thẳng trên vải.

Khi vẽ sáp ong trên vải, người vẽ dùng đặt vải lên một tấm ván bằng phẳng và nhẵn, một đầu để phần đã vẽ xong, một đầu cuộn vải để tiếp tục vẽ. Vẽ đến đâu quấn đến đấy để không bị bẩn. Vẽ xong hoa văn thì bỏ vải vào nồi nước đun sôi, đảo đều tay để lớp sáp bong hết, để lại những nét hoa văn đẹp trên nền vải. Sau khi luộc, vải được nhuộm chàm, phơi nắng. Quy trình vẽ hoa văn sáp ong trên vải mới nghe tưởng như đơn giản nhưng để làm được một chiếc váy hoàn chỉnh, phụ nữ Mông phải bỏ ra rất nhiều thời gian, công sức.

Bà Hồ Thị Lù đang vẽ hoa văn bằng sáp ong.

Bà Hồ Thị Lù đang vẽ hoa văn bằng sáp ong.

Ngoài các họa tiết có cấu tạo bằng đường thẳng, đoạn thẳng, người Mông còn thành thục trong việc bố cục đồ án hoa văn hình tròn, đường cong, hình xoáy trôn ốc hay các biến thể của nó là hai hình xoáy trôn ốc được bố trí đối xứng qua gương tạo thành hình móc hoặc đối xứng trục quay thành hình chữ S. Đường xoáy dứt khoát thanh thoát, nhịp nhàng, uyển chuyển tạo cho bố cục hài hòa, không đơn điệu

Những họa tiết này biểu hiện cho sự biến chuyển của mặt trời, thời tiết, không gian và thời gian, trong vũ trụ quan cổ đại của dân tộc Mông. Mỗi họa tiết hoa văn đều thể hiện những khát vọng cao đẹp của con người.

Đồng bào dân tộc Mông quan niệm hoa văn trên trang phục, đồ dùng sinh hoạt sẽ giúp họ được giao tiếp với các thần linh, mời được các thần linh tới nhà ban phát cho họ điềm lành, xua đi những điều dữ.

Mới đây, nghệ thuật dân gian này đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2017, vì vậy công tác bảo tồn di sản văn hoá phi vật thể này cần được quan tâm hơn nữa để nó phát huy tốt giá trị trong đời sống cộng đồng.

Cúng Rằm tháng Chạp 2019 tuyệt đối không nên bỏ qua những điều này

Cúng Rằm tháng Chạp 2019 tuyệt đối không nên bỏ qua những điều này

timer19/01/2019

Ngày rằm tháng Chạp gần kề, chắc hẳn các gia đình đều đang rục rịch chuẩn bị kế hoạch cúng gia thần, gia tiên để bày tỏ lòng biết ơn về một năm Mậu Tuất bình an, bày tỏ hi vọng năm mới Kỉ Hợi nhiều niềm vui, may mắn. Dưới đây là nghi lễ và văn khấn cúng rằm tháng Chạp chuẩn nhất, mời bạn đọc tham khảo.

Lễ hội Hoa Ban năm 2019 ở Điện Biên: Nhiều hoạt động gợi lại những năm tháng không thể nào quên

Lễ hội Hoa Ban năm 2019 ở Điện Biên: Nhiều hoạt động gợi lại những năm tháng không thể nào quên

timer18/01/2019

Theo kế hoạch Lễ hội Hoa Ban năm 2019 và Ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch tỉnh Điện Biên lần thứ VI sẽ được diễn ra từ ngày 13 - 18/3/2019, tại Thành phố Điện Biên Phủ. Điểm nhấn của Lễ hội và Ngày hội năm nay là sẽ tổ chức nhiều hoạt động gợi lại những năm tháng không thể nào quên, tiêu biểu như thi xe đạp thồ và thi tải đạn.

Chùa Hà chốn linh thiêng cầu duyên: Đi thì lẻ bóng về thì có đôi

Chùa Hà chốn linh thiêng cầu duyên: Đi thì lẻ bóng về thì có đôi

timer10/01/2019

Vừa chân ướt chân ráo lên Hà Nội sau nửa tháng về quê ăn Tết, Hồng Hạnh, cô sinh viên năm thứ 3 trường ĐH Thương Mại, đã rủ mấy cô bạn cùng lớp đi chùa Hà cầu duyên. Giống như nhiều sinh viên khác, cô rất tin rằng lễ ở chùa này thì sẽ được trời phật phù hộ cho mình lấy được một người đàn ông như ý.

Độc đáo chợ phiên vùng cao chào đón năm mới 2019

Độc đáo chợ phiên vùng cao chào đón năm mới 2019

timer01/12/2018

'Sắc hoa' là chủ đề hoạt động tháng 12 được tổ chức từ ngày 01/12/2018 - 02/01/2019 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), với các hoạt động nhằm tăng cường cảnh sắc thiên nhiên gắn với không gian văn hóa của đồng bào các dân tộc.